ACT
Niet vechten tegen de klacht, maar leven naar wat telt.
ACT is passend voor jeugdigen vanaf ongeveer tien jaar bij wie vermijding, piekeren of zelfkritiek meer last veroorzaakt dan de klacht zelf. De behandeling richt zich niet op het wegkrijgen van vervelende gedachten en gevoelens, maar op het vergroten van de ruimte om te doen wat werkelijk belangrijk is.
Wij zetten ACT in bij aanhoudende angst- en stemmingsklachten, bij spanning rond school of prestatie, en bij jeugdigen met een chronische aandoening of beperking die moeten leren omgaan met wat niet verandert. Een traject duurt acht tot twaalf sessies.
Antwoord op je aanmelding binnen vijf werkdagen. Twijfel je of een casus binnen de basis-GGZ past? Leg hem gerust eerst telefonisch voor.
Wanneer ACT passend is.
ACT past wanneer de jeugdige al veel geprobeerd heeft om van de klacht af te komen en dat vooral energie heeft gekost. In plaats van bestrijden oefenen wij met accepteren, met afstand nemen van gedachten en met kiezen wat wél belangrijk is.
De behandeling verloopt langs zes processen: bereidheid, defusie, het hier en nu, zelf als context, waarden en toegewijd handelen. Bij iedere stap horen oefeningen en metaforen die bij de leeftijd passen.
ACT is ook een goede vervolgstap na een CGT-traject dat onvoldoende opleverde, wanneer de worsteling met de klacht op de voorgrond staat.
-
Piekeren en malen
De jeugdige blijft hangen in gedachten en komt daardoor niet meer toe aan wat hij of zij wil doen.
-
Vermijding
Situaties worden steeds meer uit de weg gegaan, waardoor de wereld kleiner wordt.
-
Harde zelfkritiek
Een streng innerlijk stemmetje dat elke misstap uitvergroot en het zelfbeeld ondermijnt.
-
Prestatiedruk
Spanning rond school, cijfers of toetsen die het functioneren in de weg gaat zitten.
-
Omgaan met wat niet verandert
Een chronische aandoening of beperking waarmee de jeugdige leren omgaan moet.
-
Na een CGT-traject
CGT gaf onvoldoende resultaat en de worsteling met de klacht staat op de voorgrond.
Acht tot twaalf sessies, langs zes processen.
De volgorde ligt niet vast: de behandelaar sluit aan bij waar de jeugdige op dat moment staat.
-
Sessie 1 en 2 · Bereidheid en acceptatie
In kaart brengen wat de jeugdige al geprobeerd heeft om van de klacht af te komen, en wat dat gekost heeft.
-
Sessie 3 en 4 · Defusie
Afstand leren nemen van gedachten, met metaforen en oefeningen die bij de leeftijd passen.
-
Sessie 5 · Hier en nu
Korte, concrete aandachtsoefeningen om terug te komen in het moment.
-
Sessie 6 · Zelf als context
Het onderscheid oefenen tussen wie je bent en wat je denkt of voelt.
-
Sessie 7 en 8 · Waarden
Uitzoeken wat de jeugdige echt belangrijk vindt, met een waardenkompas als hulpmiddel.
-
Sessie 9 tot en met 11 · Toegewijd handelen
Concrete stappen zetten in de richting van die waarden, met opdrachten tussen de sessies door.
-
Sessie 12 · Afronding
Nameting en terugvalpreventieplan.
Binnen het gedragstherapeutische spectrum.
ACT is een derdegeneratie-gedragstherapie met een groeiende empirische onderbouwing bij jeugd, en is opgenomen in de GGZ-standaarden als onderdeel van het cognitief-gedragstherapeutische spectrum. Onze behandelaren zijn aantoonbaar geschoold in de methodiek.
ACT laat zich goed in groepsvorm aanbieden: herkenning bij leeftijdsgenoten maakt de oefeningen minder abstract. De regiebehandelaar bepaalt bij de intake of individueel of groep passender is.
Wij meten flexibiliteit én klacht.
Naast een klachtspecifieke vragenlijst gebruiken wij een maat voor psychologische flexibiliteit, bijvoorbeeld de AFQ-Y. Zo wordt zichtbaar of niet alleen de klacht afneemt, maar ook de ruimte om ermee om te gaan toeneemt.
De doelen uit het behandelplan scoren wij apart, zodat jeugdige en ouders kunnen zien of het dagelijks leven werkelijk verandert.
Wanneer ACT niet de juiste keuze is.
In deze situaties kiezen wij een andere aanpak of schalen wij op.
-
Een acute crisis of hoog risico. Eerst stabiliseren of opschalen naar de specialistische jeugd-GGZ.
-
Onvoldoende abstractievermogen om met metaforen te kunnen werken; wij kiezen dan een concretere, gedragsmatige aanpak.
-
Actieve onveiligheid. Bij mishandeling of misbruik is verandering van de situatie het doel, niet acceptatie ervan.
Wat gebeurt er na je aanmelding?
-
1
Aanmelding met verwijzing
Wij ontvangen het aanmeldformulier Basis Jeugd-GGZ met een verwijzing van de huisarts, jeugdarts, medisch specialist, gecertificeerde instelling of de gemeentelijke toegang.
Direct -
2
Screening
De aanmeldconsulent toetst de aanmelding aan de doelgroep- en uitsluitingscriteria en legt bij twijfel voor aan de regiebehandelaar. Die weging is zwaarder dan bij begeleiding, dus wij nemen er de tijd voor: je hoort binnen vijf werkdagen of wij de aanmelding aannemen.
Antwoord binnen 5 werkdagen -
3
Intake en behandelplan
De regiebehandelaar doet de intake, bepaalt het niveau van diagnostiek en stelt samen met jeugdige en ouders het behandelplan op. Binnen vijf werkdagen vragen wij de toewijzing aan.
Binnen 4 weken -
4
Start behandeling
Na de toewijzing start de behandeling. Wij meten voor en na op een klachtspecifieke vragenlijst en sluiten af met een terugvalpreventieplan.
Binnen 6 weken
Beweeg over een stap voor de toelichting
Veelgestelde vragen over ACT.
Vanaf welke leeftijd is ACT geschikt?
Vanaf ongeveer tien jaar. ACT werkt met metaforen en met het onderscheid tussen wie je bent en wat je denkt; daar is enig abstractievermogen voor nodig.
Betekent acceptatie dat je alles maar moet accepteren?
Nee. Acceptatie gaat over gedachten en gevoelens die er nu eenmaal zijn, niet over onveilige situaties. Bij mishandeling of misbruik is verandering van de situatie het doel.
Wat is het verschil met CGT?
CGT richt zich op het toetsen en bijstellen van gedachten. ACT richt zich op het anders omgaan met gedachten en gevoelens, en op handelen naar wat de jeugdige belangrijk vindt.
Heb ik een verwijzing nodig?
Ja. Voor Basis Jeugd-GGZ is een verwijzing nodig van de huisarts, jeugdarts, medisch specialist, gecertificeerde instelling of de gemeentelijke toegang. De toewijzing vragen wij na de intake zelf aan bij de gemeente.
Wat kost het voor het gezin?
Niets. De zorg wordt vanuit de Jeugdwet betaald door de gemeente. Er is geen eigen bijdrage en het gezin krijgt geen rekening.
Waar bieden jullie behandeling aan?
In de gemeente Lelystad. In onze vijf zorgregio’s bieden wij begeleiding en ambulante jeugdhulp.
Een jeugdige aanmelden?
Wij hebben geen wachtlijst. Twijfel je of deze behandeling passend is? Bel of mail gerust, dan denken we met je mee.